Najczęściej zadawane pytania

 

* Co to jest dysplazja stawu biodrowego?

 

    Pod pojęciem dysplazji stawu biodrowego rozumiemy niedorozwój wszystkich jego elementów składowych, zarówno kostnych jak i chrzęstnych dotyczących panewki stawu biodrowego i bliższego końca kości udowej. Obecnie uważa się, że dysplazja jest wadą rozwojową ( rozwijającą się) i może ona powstać w okresie płodowym ( przed urodzeniem), w okresie okołoporodowym jak i  później, w pierwszych miesiącach życia dziecka.

 

* Kiedy najlepiej wykonać pierwsze badanie dziecka w kierunku dysplazji stawów biodrowych ?

 

    Pierwsze badanie,  złożone z badania ortopedycznego i oceny stawów biodrowych badaniem USG,  powinno być wykonane jak najwcześniej. Idealnym rozwiązaniem  byłoby badanie wszystkich dzieci zaraz po urodzeniu, jeszcze w trakcie pobytu na Oddziale Noworodkowym.  W przypadku braku możliwości wykonania badania w tym terminie, należy dążyć do  przebadania dziecka do 4 tygodnia życia pamiętając jednocześnie, że opóźnianie wykonania badania znacznie wydłuża czas ewentualnego leczenia w przypadku występowania dysplazji stawu biodrowego. Nie powinno się ograniczać oceny stawów biodrowych jedynie do badania fizykalnego, gdyż dysplazja stawów biodrowych w 18% przypadków może występować  bezobjawowo.

 

* Które dzieci są bardziej narażone na wystąpienie dysplazji stawu biodrowego?

 

    Na częstsze występowanie dysplazji stawu biodrowego bardziej narażone są dzieci matek u których występowała dysplazja lub zwichnięcie, dzieci z ciąż mnogich, dzieci przedwcześnie urodzone, dzieci z ułożenia pośladkowego,  dzieci z dużą wagą urodzeniową oraz  dzieci z ciąż obarczonych małowodziem.

 

* Czy zakładać dziecku profilaktycznie podwójne pieluchy?

 

    Bez  potrzeby  nie ma  konieczności zakładania dziecku profilaktycznie „ podwójnych pieluch”. Stawy biodrowe rozwijają się u dzieci w sposób naturalny i wystarczy pamiętać o zapewnieniu im prawidłowych warunków do dalszego rozwoju przez  utrzymywanie nóżek dziecka w zgięciu i odwiedzeniu,  unikanie prostowania nóżek, podnoszenia dziecka za nóżki oraz  przykrywania dziecka ciężkimi kołderkami.

 

* Na co zwracać uwagę przy pielęgnacji dziecka?

   Podczas codziennej pielęgnacji dziecka należy zwracać uwagę na utrzymywanie nóżek dziecka w zgięciu i odwiedzeniu w stawach biodrowych  przez zapewnienie nóżkom dziecka odpowiedniej ilości miejsca, nie podnoszenie dziecka za nóżki przy zmianie pieluszek i przy myciu, noszenie dziecka przodem do siebie z nóżkami szeroko rozłożonymi na brzuchu czy biodrach, nie przykrywanie dziecka ciężkimi kołderkami i nie krępowanie nóżek dziecka w pozycji wyprostowanej.

 

* Czy lepsze są  Pampersy czy zwykłe pieluchy tetrowe?

   W przypadku prawidłowej budowy stawów biodrowych u dziecka nie ma większego znaczenia czy używa się pieluch tetrowych czy Pampersów, pamiętając jednocześnie o zapewnieniu nóżkom dziecka wystarczającej ilości miejsca i o niekrępowaniu ich. Natomiast w  przypadku niewielkiej dysplazji bioder lepsze są jednak pieluszki tetrowe, które umiejętnie zakładane , utrzymują nóżki dziecka w zgięciu i odwiedzeniu, pomagając tym samym w spontanicznej normalizacji budowy stawu biodrowego.

 

* O czym świadczą nierówne fałdki skórne?

   U niemowląt występują trzy rodzaje fałdów skórnych w obrębie kończyn dolnych. Są to fałdy pachwinowe, pośladkowe i udowe. Dwa pierwsze, czyli fałdy pośladkowe i pachwinowe odpowiednio ocenione, istotnie mogą wskazywać na nieprawidłowość w obrębie stawu biodrowego. Najlepiej widoczne i najczęściej wzbudzające niepokój opiekunów są fałdy udowe, jednak zaburzenia symetrii w obrębie tych fałdów zdarzają się bardzo często przy zupełnie prawidłowej budowie stawów biodrowych i nie mają one żadnej wartości diagnostycznej.

 

* Jak często powinno się badać stawy biodrowe dziecka?

    Idealnym rozwiązaniem jest trzykrotne badanie przesiewowe wszystkich  stawów biodrowych. Pierwsze badanie powinno być wykonane jak najwcześniej do 3-4 tygodnia życia. Drugie badanie przeprowadza się po ukończeniu 3 miesiąca życia, a trzecie w 6 miesiącu życia dziecka. W przypadku stwierdzenia w trakcie badań podstawowych jakiejkolwiek nieprawidłowości, wdraża się odpowiednie postępowanie i zleca się badana kontrolne w mniejszych odstępach czasu.

 

* Czym różni się dysplazja stawu biodrowego od jego zwichnięcia?

    Pod pojęciem dysplazji stawu biodrowego rozumiemy niedorozwój jego elementów składowych, w zwichnięciu natomiast oprócz cech niedorozwoju ma miejsce przemieszczenie się głowy kości udowej poza obręb  panewki stawu.

 

* Czy dobre są dla dziecka nosidełka, chusty i chodziki?

 

     Nosidełka, w których dziecko przebywa w pozycji półsiedzącej, nadają się jedynie do funkcji transportowej   ( jazda samochodem, spacer etc.) i dziecko nie powinno przebywać w nich zbyt długo.

     Nosidełka i chusty w których dziecko jest noszone przodem do matki są dla dziecka bardzo dobre, gdyż wymuszają ustawianie nóżek w zgięciu i odwiedzeniu stymulując tym samym prawidłowy rozwój stawów biodrowych. Urządzenia te, wbrew powszechnemu mniemaniu,  nie wpływają niekorzystnie na kręgosłup dziecka.

    Chodziki, i to należy podkreślić z całą stanowczością, nie nadają się dla dzieci które jeszcze nie rozpoczęły samodzielnego chodzenia. Każde dziecko rozpoczyna samodzielne chodzenie w stosownym dla siebie czasie, w momencie, kiedy jego stawy biodrowe są do tego chodzenia wystarczająco dobrze rozwinięte i tego procesu nie należy przyśpieszać stosując chodziki, gdyż może to spowodować zniekształcenie chrzęstnych jeszcze stawów biodrowych ze wszystkimi tego konsekwencjami. Chodziki są dopuszczalne jedynie u dzieci, które dopiero zaczynają samodzielnie chodzić i upadają w celu uchronienia dziecka przed potłuczeniami.

 

* Jakie są następstwa nie rozpoznania u dziecka dysplazji stawu biodrowego?

  Najpoważniejszym  powikłaniem nie rozpoznanej i nie leczonej dysplazji stawu biodrowego jest jego zwichnięcie prowadzące nieuchronnie do kalectwa dziecka w postaci zniekształceń bliższego końca kości udowej, składowych elementów stawu biodrowego, skrócenia kończyny, nieprawidłowości chodu i wczesnych zmian zwyrodnieniowych stawu biodrowego. Nie rozpoznana i nie leczona dysplazja bez zwichnięcia stawu doprowadza do rozwoju wtórnych zmian zwyrodnieniowych stawu biodrowego powodujących narastające dolegliwości bólowe przy chodzeniu i będących przyczyną wymiany stawu na sztuczny ( endoprotezoplastyki stawu) u ludzi w stosunkowo młodym wieku.